Çene Cerrahisi ve Çene Cerrahları

29 Kasım 2017

Çene Cerrahisi Nedir?

Çene cerrahisi: Çene bölgesindeki hastalıkları, bozuklukları, doğumsal anomalileri, travma ve tümörleri tanımaya  ve tedavi etmeye yönelik faaliyet gösteren bir uzmanlık alanıdır. Tıpta ve Diş hekimliğinde bir çok uzman çene ameliyatı yaparak bu bölgenin hastalıkları ile ilgilenmekte ve tedavi düzenlemektedir.

Diş hekimliği eğitimi 1900’lü yıllara kadar tıp eğitimi içerisinde bir bölüm olarak yapılırken daha sonra ayrı fakülteler olarak kurulmaya başlanmıştır. Özellikle 1950’li yıllardan yani 2. dünya savaşından sonra savaş yaralılarının tedavisinde kazanılan büyük deneyimlerinin etkisi ile tıpta yeni uzmanlıkların sayısı hızla artmış plastik cerrahi uzmanlarından yüzle yoğun olarak ilgilenenler maksillo fasial cerrahi (çene yüz cerrahisi) uzmanlıklarını kurmuş ve çene ameliyatları yapmışlardır. Benzer gelişmeler Diş hekimliği bünyesinde de meydana gelmiş ağız içerisindeki diş ve etrafının cerrahisine yoğunlaşan Diş hekimleri Oral cerrahi ( Stomatoloji- Çene cerrahisi ) bölümlerini kurmuşlardır.

Tıp ve Diş hekimliği fakütelerinde birer uzmanlık anabilim dalı olarak bulunan çene cerrahisi mezunları bir çok ülkede farklı eğitim almakta ve değişik uzmanlık isimleri altında ve aldıkları eğitim ve yönetmeliklerini göre faaliyet göstermektedirler. Bugün dünyada en sık görülen uygulama plastik cerrahların içerisinde ağız yüz çene cerrahisine ilgi duyan cerrahlar ya da maksillo – fasial cerrahisi uzmanlığı yapan cerrahlar genel olarak kafatası yüz ve çenenin geniş kapsamlı ameliyatlarını yaparken diş hekimliği kökenli ve tıp fakültesi eğitimini almamış ağız, diş, çene cerrahlarıda ağız içerisindeki lokal hastalıkların ve diş hastalıklarının cerrahi tedavisini yapmaktadırlar.
 

Türkiye’de Çene Cerrahisi


Ülkemizdeki çene cerrahisi ile ilgili duruma bakacak olursak. Sağlık mevzuatında sık değişikliklerle ayrıntılı düzenlemeler yapılmasına rağmen bir çok meslek ve eğitim kurumunun kendi uzmanlık yada eğitim alanından yakın diğer uzmanlık veya eğitim alanlarına doğru genişleme isteği engellenememektedir.  Bazı meslek grupları üyelerinin toplumsal ve siyasi güçlerini kullanarak kendi profesyonel çalışma alanlarını bilimsel kriterlerin dışına taşarak genişletmekte ve toplumsal sessizlikten yararlanarak fiili durum yaratmaktadırlar. Bu durum çene cerrahisi uygulamaları ile ilgili olarak günümüzde çok belirgin şekilde yaşanmaktadır.

Çene Cerrahisini Kim Yapar?

Hukuksal Boyut

Türkiyede Diş hekimlerinin her platformda ve özellikle hastalara bu uzmanlığın sadece diş hekimlerinin bir uzmanlık alanı olduğunu belirtmeleri, ayrıca derneklerinin Danıştayda açtıkları dava nedeniyle Danıştay kararının ilgili küçük bir bölümü burada alıntılanmıştır.

         T.C. D A N I Ş T A Y – SEKİZİNCİ DAİRE

Esas  No   : 2009/7850

8.07.2009 tarih ve 27292 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliğinin……      

         Ağız, Yüz ve Çene Cerrahisi disiplini ilk kez (Ağız ve Çene Cerrahisi adı altında) 1947 yılında yayımlanan Tababet Uzmanlık Belgeleri Hakkında Tüzükte uzmanlık ana dalı olarak düzenlenmiş olup, 1956 yılında yayımlanan Tababet İhtisas Nizamnamesinde de yine bir uzmanlık ana dalı olarak  varlığını korumuştur.

1961 yılında yayımlanan Tababet İhtisas Tüzüğünde ise (Çene Cerrahisi ve Plastik Cerrahi adı altında)  Çocuk Cerrahisi, Kulak Burun Boğaz Hastalıkları ve Genel Cerrahi uzmanlık ana dallarına bağlı; 1962 yılında yayımlanan Tababet Uzmanlık Tüzüğünde de  (Ağız ve Çene Cerrahisi adı altında) Genel Cerrahi uzmanlık ana dalına bağlı bir ileri ihtisas alanı olarak yer almıştır.

1973 yılında yayımlanan Tababet Uzmanlık Tüzüğü ve 2002 yılında yayımlanan Tıpta Uzmanlık Tüzüğünde ise Ağız, Yüz ve Çene Cerrahisi disiplinine yer verilmemiştir.

Onun yerine hepsini kapsayan Plastik Estetik ve Rekonstrüktif Cerrahi uzmanlığı ismi benimsenmiştir. Son olarakta 2009 yılında Ağız Yüz ve Çene Cerrahisi Uzmanlığı tıp fakültelerinde plastik cerrahi uzmanlığı içerisinde tekrar kurulmuştur.  Görüldüğü gibi ülkemizde Çene Cerrahisi ve Plastik Cerrahi 1947 yılından beri iç içe ve ortak bir uzmanlıktır. Hukuksal boyut bu şekildedir. Daha diş hekimliği fakültelerinde uzmanlık alanları oluşturulmasından çok önce bir uzmanlık dalı olarak vardır.

 

Çene Cerrahisi Eğitimi

Çene cerrahisi eğitimi; son yıllarda yapılan düzenlemelerle tıp fakültelerinde ve diş hekimliği fakültelerinde iki ayrı uzmanlığın içerisine yerleştirilmiştir. Tıp fakültelerinde eskiden beri devam eden Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahinin içerisinden yeni bir uzmanlık dalı çıkarılarak Ağız Yüz ve Çene Cerrahisi Uzmanlığı kurulmuştur. Diş hekimliği fakültelerinde ise Ağız,Diş ve Çene Cerrahisi adında bir uzmanlık kurulmuştur.

2009 yılında yapılan yasal düzenleme ile Diş Hekimliği Fakültelerinde Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi  adı altında kurulan bu bölümde, ulusal sınavı geçen diş hekimleri  5 yıllık diş hekimliği eğitiminden sonra 4 yıl uzmanlık olmak üzere 9 yıl eğitim görürler.

Tıp fakültelerinde de Ağız, Yüz ve Çene Cerrahisi adı altında bir bölüm kurulmuş ve ulusal sınavı geçen tıp doktorları, 6 yıllık bir eğitimden sonra 5 yıllık  uzmanlık eğitimi olmak üzere 11 yıl eğitim alırlar.

Kliniklerin teorik olarak uygulama alanlarına bakıldığında (istisnalar dışarda tutulduğu takdirde)

 

Ağız, Yüz ve Çene Cerrahları – Ağız , Diş Ve Çene Cerrahları

 

– Ağız, Yüz ve Çene Cerrahları

ise (eski mezunlar çoğunlukla zaten Plastik, Estetik ve Rekonstrüktif Cerrah da oldukları için) Baş ve Boynun- Yüz ve Çenenin bütün bozukluk ve hastalıklarını tedavi ve cerrahi uygulamalarını yapmaktadır. Bunun istisnası diş ve diş kemiğini içine alan bölgenin hastalıklarıdır. Örneğin diş kistleri, diş implantları, diş eti hastalıkları ve cerrahisi gibi cerrahiler uygulama alanında değildir.

Gerçekte Diş hekimliği fakültelerinde yeni kurulmuş olan, Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Uzmanlığının çalışma alanı yasalar ile sadece diş ve yakın komşuluğundaki çene kısmına yapılabilecek girişimle sınırlandırılmış olup tıp fakültelerinde verilen Ağız, Yüz ve Çene Cerrahisi uzmanlığı eğitimiyle hiçbir yönden denkliği yoktur.

Tıp fakültesi kökenli olan Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi uzmanları (Ağız Yüz Çene Cerrahisi diplomalılar) önce 6 yıllık tıp fakültesi eğitimi görürler. Daha sonra zorlu ulusal sınavlardan geçerek uzmanlık kazanıp, hastanede 5-6 yıl süren teorik ve pratik eğitimden sonra uzmanlık ünvanını almaktadırlar. Bu süre içerisinde çok sayıda acil, travma, tümör, doğumsal hastalık görür ve hocaları eşliğinde ameliyat yaparlar. Dolayısı ile sadece çenenin değil bütün vücudun cerrahı olurlar. Ek olarak mikro cerrahi teknikleri öğrenerek onarım konusunda en üst teknik becerileri kazanırlar. Bu zorlu eğitim döneminde çene bölgesininde yumuşak dokuları, kemik ve eklemleri, sinirleri – damarları ile ilgili anatomi ve hastalıkları hakkında bilgi ve deneyim edinirler. Bu yüzden de çene cerrahı tavsiye ve başlıktaki soruya vereceğimiz yanıt, tıp fakültesi kökenli olan, “Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Uzmanları” olacaktır.

Diş hekimliği kökenli çene cerrahları ise 5 yıllık bir diş hekimliği eğitiminden sonra eski mezunları çoğunlukla sınavsız olarak (2012 yılından sonra sınavla) diş hekimliği fakültelerinin Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi bölümünde (eski adı Çene Cerrahisi doktorası idi) 4 yıllık eğitimden sonra çene cerrahı olmaktadırlar. Uygulama alanı olarak ağız içerisindeki diş kökenli hastalıkların cerrahi tedavisini yapmakla sınırlıdır. Ancak bu isim benzerliği hastalarda bir karışıklığa neden olduğu gibi diş hekimlerinde de uygulama alanında sınır aşımlarına, yani gerçekte uzmanı olmadıkları alanlarda uygulama yapma sorununu beraberinde getirmiştir. Diş hekimi kökenli çene cerrahları içerisinden bazıları estetik ameliyaları (yüz germe, burun estetiği, çene estetiği vb.), yüzün ve çenenin büyük tümör ameliyatlarını, çenenin deformite ameliyatlarını yapmaktadırlar. Bu durum hem hukuki hem de etik önemli sorunlar ortaya çıkarmaktadır. Üst düzey eğitim almadan ve yeterince uzmanlaşmadan hiçbir işin yapılamadığı günümüzde maalesef çene cerrahisi konusunda bir kaos yaşanmaktadır. Konu ile ilgili olarak Tıpta uzmanlık kuruluna (TUK), Sağlık Bakanlığına ve İdari mahkemelere çok sayıda başvuru olmuştur.
 

– Ağız, Diş Ve Çene Cerrahları

 (Diş hekimleri) ağız içindeki diş ve çenenin sınırlı bozukluk ve hastalıklarının tedavi ve cerrahisini uygulamaktadır ( Diş kistleri, implant diş, gömük dişler vb.)

 

 

Çene Cerrahisi Randevu
Randevu alabilmek için, iletişim sayfamızdan bana ulaşabilirsiniz.
Posted in Ağız-Yüz-Çene Cerrahisi by Prof. Dr. Kemal UĞURLU

Leave a Comment